Ruim één op zeven raadsleden stapt op: wat betekent dit voor de lokale politiek?

DCM Redactioneel Overzicht: Dit verhaal is onafhankelijk herschreven en samengevat voor DCM-lezers om de belangrijkste ontwikkelingen voor de regio te belichten. Oorspronkelijke berichtgeving door NOS Nieuws, klik op deze post om het volledige oorspronkelijke artikel te lezen.

In de huidige raadsperiode heeft 15 procent van alle gemeenteraadsleden de lokale politiek verlaten, voornamelijk vanwege de hoge werkdruk. Dit blijkt uit een analyse van cijfers van Staat van het Bestuur door Nieuwsuur. Daarnaast heeft 12 procent van de raadsleden hun functie neergelegd om een andere rol binnen het gemeentebestuur te aanvaarden. De toenemende druk op gemeenteraadsleden wordt versterkt door recente protesten tegen asielzoekerscentra en de uitbreiding van taken die gemeenten hebben gekregen, terwijl het raadslidmaatschap nog steeds een deeltijdbaan is.

Van de bijna 8500 raadsleden die in 2022 zijn gekozen, hebben meer dan 1250 hun functie inmiddels neergelegd. De meeste vertrekkende raadsleden doen dit halverwege hun vierjarige termijn en noemen vaak persoonlijke redenen, zoals problemen met het combineren van werk en gezin of gezondheidskwesties. De lokale partij ‘Samen voor Valkenswaard’ heeft zelfs haar activiteiten moeten staken omdat ze geen nieuwe raadsleden kon vinden.

De voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden, Abdullah Uysal, noemt het zorgelijk dat zoveel raadsleden stoppen, wat schadelijk kan zijn voor de lokale democratie. Het onderzoek wijst uit dat de werkdruk voor gemeenteraadsleden is toegenomen door de decentralisatie van taken, waarbij onderwerpen zoals woningbouw en asielopvang steeds belangrijker worden. Uysal wijst ook op een toename van agressie en intimidatie, vooral in verband met discussies over asielopvang.

De cijfers tonen aan dat vrouwelijke raadsleden vaker stoppen dan mannelijke en dat leden van landelijke partijen iets vaker hun functie neerleggen dan die van lokale partijen. In grotere gemeenten is de uitstroom gemiddeld hoger dan in kleinere gemeenten. Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft aangekondigd extra middelen beschikbaar te stellen voor de ondersteuning van lokale politici en onderzoekt mogelijkheden om de werkdruk te verlichten door grotere gemeenteraden.