Steeds meer tbs’ers wachten op een plek in de kliniek en ontvangen schadevergoeding

DCM Redactioneel Overzicht: Dit verhaal is onafhankelijk herschreven en samengevat voor DCM-lezers om de belangrijkste ontwikkelingen voor de regio te belichten. Oorspronkelijke berichtgeving door NOS Nieuws, klik op deze post om het volledige oorspronkelijke artikel te lezen.

Het aantal tbs’ers dat in een reguliere gevangenis wacht op behandeling is de afgelopen vijf jaar sterk gestegen, zo meldt het ministerie van Justitie en Veiligheid. Het aantal wachtende tbs-veroordeelden is vervijfvoudigd; momenteel zijn er 250, vergeleken met 49 in 2020. Het kan meer dan twee jaar duren voordat een veroordeelde aan zijn tbs-behandeling kan beginnen. Tbs’ers die langer dan vier maanden wachten, hebben recht op schadevergoeding, wat de kosten voor de samenleving steeds verder opdrijft.

In 2021 bedroegen de kosten voor schadevergoedingen nog 25.250 euro, maar dit steeg in het afgelopen jaar naar 356.554 euro. Gemiddeld ontvangt een lang wachtende tbs-veroordeelde 2875 euro, met uitschieters tot 19.250 euro. Judith Serrarens, voorzitter van de Vereniging van TBS-Advocaten, benadrukt de ernst van de situatie, waarbij tbs’ers in gevangenissen worden vastgehouden zonder de noodzakelijke psychiatrische zorg.

Ongeveer de helft van de wachtende tbs-veroordeelden verblijft in een Penitentiair Psychiatrisch Centrum (PPC), waar zij enige behandeling ontvangen, maar dit is niet te vergelijken met de zorg in een tbs-kliniek. De recente gijzeling van twee medewerkers in een PPC in Vught door een tbs’er, die al bijna een jaar op behandeling wachtte, illustreert de problematiek. Advocaat Petra Breukink wijst op het falen van het systeem, aangezien de tbs-veroordeelde langer wacht dan zijn opgelegde celstraf.

De stijging van het aantal wachtende tbs-veroordeelden wordt veroorzaakt door meerdere factoren, zoals een toename van tbs-maatregelen, een tekort aan behandelplekken en problemen met de uitstroom naar de maatschappij. Serrarens geeft aan dat het systeem verstopt is door gesloten tbs-klinieken en een gebrek aan geschikte woonruimte voor ex-tbs’ers. De regering heeft plannen om het probleem aan te pakken door tot 2030 200 extra behandelplekken te creëren, maar de uitvoering hangt af van personeelswerving en lokale vergunningverlening.